Prof. Maris: „Wellicht zou ik zelf ook onder de indruk zijn van The Passion of The Christ. Alleen heb ik besloten dat ik hem hoe dan ook niet wil zien. Ik ga geen kruistocht tegen de film starten, maar maken de christenen die zich met deze film bezighouden wel een aantal wezenlijke overwegingen? Vragen wij ons op grond van de Bijbel wel af of deze film een ondersteuning aan het Evangelie biedt of eigenlijk niet? Als christen heb je de verantwoordelijkheid om met het Woord van God bezig te zijn en de Here Jezus te dienen. Mij staan vanuit de Bijbel een aantal dingen in de weg om deze film te willen zien, of in het kerkelijk leven te gebruiken. Ik denk dat mensen vooral emotioneel aangesproken worden, de Bijbel wil wedergeboorte, een hartsverandering. Wedergeboorte betekent volgens Joh. 1 niet uit de wil van het vlees, maar uit God geboren worden. Er kan blijkbaar een menselijk, vleselijk element in de weg komen. De intensiteit van het naspelen zou het verdere horen naar de verkondiging wel eens in de weg kunnen staan dan bevorderen.“
 
Het blijkt dat velen geïnteresseerd raken in het Evangelie, naar aanleiding van deze film.
Maris: „Of mensen worden op emotionele manier geraakt en daardoor kan bij hen de eenvoudige prediking van Gods Woord de concurrentie met de indrukken van The Passion niet meer aan. Ik ben geen hoorpurist, je mag best ondersteuning gebruiken. Maar waarom wordt er in de Bijbel zo nadrukkelijk over het geloof door het horen gesproken? Paulus schrijft op een gegeven moment aan Timotheüs dat de mensen niet meer luisteren omdat hun gehoor verwend is. Ons gehoor kan verwend worden in onze intensieve audiovisuele cultuur. Als we met de verkondiging op het niveau van de wereld gaan zitten, kunnen we daar nooit echt tegenop. Laten we ons daarom concentreren op het getuigenis van de Here Jezus Christus. De liefde van God, de verzoening van onze schuld, het bloed van Christus, het is allemaal zo wezenlijk. God liet Zijn Zoon voor mijn schuld de dood ingaan. Dat kan niet nagespeeld worden.“
 
Vindt u Hem spelen wezenlijk anders dan Hem natekenen voor een kinderbijbel?
Maris: „Ja. Verbeeldingen zijn al best intensief. Toch hoeft een icoon of beeld dat statisch is mensen niet op deze manier in de weg te zitten. Maar het uiterlijk van een acteur kan de invulling van het portret van Jezus gaan betekenen. Je hoort ‘Zijn’ stem, ziet ‘Zijn’ houding en ‘Zijn’ manier van leven. Dat kan een impact hebben op je beeld van Hem en Zijn leven.“
 
Zo afwijzend Maris is, zo verwachtingsvol is Oswin Ramaker van Proclama, de mediatak van Agapè, dat deelneemt in het internationale netwerk rondom de bekende film, Jesus. „Ik ben er niet primair om The Passion te verdedigen, of de maker ervan. Ik was eerst ook sceptisch. Wat kan er immers voor goeds uit Hollywood komen? Tot ik er achter kwam dat er iets bijzonders in productie was. De film Jesus werd eerst ook verguisd. Uiteindelijk is hij echter door vrijwel de volle breedte van het christendom erkend als middel waardoor velen tot geloof zijn gekomen. Bovendien bleek deze film als armenbijbel te werken voor degenen die niet konden lezen. Anderen hadden geen prediker, maar wel een televisie in de buurt en kwamen zo in aanraking met de Bijbel. Ik hoop dat The Passion of The Christ ook zo gaat werken.“
U bedoelt: Als het Evangelie niet zo gebracht wordt zoals het ‘moet’, dan maar op de manier zoals het wellicht niet helemaal moet.
Ramaker: „Vroeger had je de armenbijbel en beelden in de kerk. Later Rembrandt en Bach die op hun manier probeerden bijbelse gebeurtenissen te vertolken. Kijk eens naar de terugkomst van de verloren zoon van Rembrandt. Dat schilderij communiceert diepte, emotie en liefde van God de Vader. Bach en Rembrandt werden verguisd, terwijl velen toch geloven dat het zinnige instrumenten zijn geweest in de verkondiging van het Evangelie. Dat besef pas ik ook op Gibson toe en ik kijk vervolgens naar de vruchten op zijn film.“
 
Proclama wil kerken en individuele christenen klaarstomen om mensen, die na het zien van de film vragen willen stellen, op te vangen. „Er moet altijd een christen zijn die rekenschap wil afleggen van de hoop die in hem leeft.“ Daarom was er eerst een voorvertoning voor kerkelijke en geestelijke ‘leiders’. Ramaker: „Velen waren zeer onder de indruk en zeiden dat The Passion veel invloed op hen had. Sommigen voorspelden dat hun bediening niet meer dezelfde zou zijn als voor ze de film zagen. Natuurlijk is het maar een beperkte weergave en door een regisseur integer gedaan. De emoties die de film bij de kerkelijke leidinggevenden opriep, werkten voor mij als een bevestiging.“
 
Maris: „Ik schrik hiervan. Deze film heeft dus niet alleen op analfabeten, waar de Jezusfilm primair voor is bedoeld, maar ook op dienaren van het Woord zo’n effect dat ze voortaan anders gaan preken. Is er dan geen verwarring gaande? Dit kan iets zeggen over de manier waarop ze met het Woord van God omgaan.“
 
Ramaker: „Maar u weet toch hoeveel dorheid er in het geloofsleven van geestelijke leiders kan zijn. Het is een dagelijkse verantwoordelijkheid dat ons geloofsleven fris blijft. Ik ben heel blij dat God door genade geeft dat er door een kromme stok een rechte slag wordt toegebracht.“
 
Maris: „Het is onze verantwoordelijkheid om ook in de middelen die we in dienst van het Evangelie gebruiken zorgvuldig met de aanwijzingen uit de Bijbel om te gaan. Paulus zegt in 2 Kor. 5: ‘Wij kennen van nu af aan niemand meer naar het vlees. Indien wij al Jezus naar het vlees gekend hadden, thans niet meer’. Het wezen van het Evangelie is dat er door middel van de verkondiging mensen geroepen worden. Bij mij komt 1 Petrus 1 vers 8 naar boven: ‘Hem hebt gij lief, zonder Hem gezien te hebben. In Hem gelooft gij zonder Hem thans te zien en gij verheugt u met een heerlijke vreugde’.
Het mooie en sterke is dan dat degenen die de Here Jezus fysiek gekend hebben niet beter af zijn dan degenen die Hem alleen in Woord en Geest hebben leren kennen. Als wij nu als het ware weer teruggaan naar Zijn fysieke gestalte en naar een soort meebeleven naar wat ter plekke plaatsvond, maken we een achterwaartse beweging. Ik constateer dat deze vorm van evangelieverkondiging niet strookt met de lijn zoals de Heilige Geest die uitzet in het Nieuwe Testament. Gelukkig kan de Here kromme stokken gebruiken, maar dat rechtvaardigt niet dat wij kromme stokken mogen maken.“
 
Ramaker: „Wij hebben die film dus niet gemaakt. Het gegeven was dat hij in de bioscopen komt en uit prognoses bleek al van tevoren dat honderdduizenden naar de bioscoop zouden gaan. Als u deze film zou zien, denk ik toch dat u merkt dat de film de vraag oproept die Jezus stelt: ‘En gij, wie zegt gij dat Ik ben’? Of de klassieke vraag van C.S. Lewis: ‘Is He Lord or Lunatic’?“
 
U zegt: het kromme middel is gegeven en nu moeten wij de rechte slagen die het toebrengt, begeleiden?
Ramaker: „Ik wil The Passion of The Christ geen krom middel noemen. Ik begreep van de bioscoop in Amsterdam, waar de persvoorstelling draaide, dat iedereen normaal gesproken altijd direct wegrent, maar dat er nu stilte heerste en mensen bleven napraten. Het was ademloos stil. Ik schrijf de Heilige Geest niet voor hoe Hij moet werken. Wat mij betreft, is zo’n film een aanzet voor verdere vragen.“
 
U vindt de film eigenlijk ook prediking?
Ramaker: „Dat is te kort door de bocht. Er wordt een eerlijke poging gedaan om het bijbels verslag ten aanzien van de laatste twaalf uur tot zijn recht te laten komen. De opstanding komt slechts kort aan de orde, maar een toonaangevend filmblad zei dat het ongelofelijk knap is om in zo korte tijd iets symbolisch als de opstanding weer te geven.“
 
Moet een christen deze film willen zien? Zij beschikken over de Bijbel en kennen die in al zijn kracht.
Ramaker: „Ik denk niet dat een christen zijn geloofsleven er schade mee berokkent, zoals gesuggereerd is. Ik ben er blij mee als The Passion christenen stimuleert om meer ernst met hun geloof te maken. Bovendien geeft het een belangrijke mogelijkheid om met niet-christenen over Jezus in gesprek te komen en samen die film te bekijken.
Vergeet niet dat er veel kerken zijn waar Gods Woord geen recht gedaan wordt. Voor veel mensen benadert deze film de rechtzinnige prediking veel directer dan de prediking in hun kerk.“
 
Maris: „Ik heb niet de behoefte om te zeggen dat wie er naar gaat kijken, zondigt. Wel wil ik de grote verantwoordelijkheid van iedereen die er mee te maken krijgt, benadrukken. Ik kan er zelf met geen mogelijkheid naartoe, omdat de bijbelse noties die ik noemde mij dat beletten. Ik hoop dat christenen dat ook nog eens willen overwegen.“
 
Marcus Wisse
 
Uit Visie 14, 2004